Het belang van Omega3 vetzuren

Rol van vetten
Vet wordt door het lichaam als brandstof gebruikt voor energie, als bouwstof van onze celwanden, als bescherming van onze organen, als isolatie, het is een onderdeel van cholesterol waaruit hormonen en gal worden gevormd en het is essentieel als bestanddeel van de vetoplosbare vitaminen A D E en K.

Daarnaast zijn vetten smaakmakers van de gerechten en geven ze een hogere verzadiging. Je krijgt dus een gevulder gevoel bij het eten van vetten.

Not all fats are created equal!
Het is belangrijk om de vetten in de juiste groep te gaan onderscheiden want niet alle vetten zijn 'slecht' te noemen. In feite hanteer ik deze regel: heeft de natuur het gemaakt en eet je het in die vorm? Dan is het OK.
Wat de industrie chemisch maakt door emulgeren (van vloeibaar terug vast maken) of verhitting (minarine, margarine, geperste zaden, verhitte olie in bakken of frituur), daar blijf je beter van weg.

De indeling van vetten

Vetten kunnen we indelen naar de soort vetzuren die ze bevatten: verzadigde vetten, onverzadigde vetten en transvetten. We kunnen ze verder opdelen naar de lengte van de keten (kort, middellang en lang).

Verzadigd of onverzadigd vet duidt op de aanwezigheid van dubbele binding tussen de koolstofatomen. Bij één of meerdere dubbele binding spreekt men van een onverzadigd vet, bij afwezigheid van de dubbele binding spreekt men van verzadigd vet.

Transvetzuren zijn aanvankelijk onverzadigde vetzuren die men is gaan verhitten waardoor ze schadelijk worden. Frituur of bakken op hoge temperatuur vermijd je dus best zo veel mogelijk, het geeft toxische troep.

Verzadigd Vet = Veilig bij Verhitten
Een Verzadigd vet heeft géén dubbele binding en hierdoor kan het bij verhitten niet meer wijzigen, het is een stabieler vet. Daarom noem ik deze vetten ook "Veilige Vetten bij Verhitting".

Verzadigde vetten komen in de natuur voor in dierlijke producten zoals vlees, (geklaarde) boter, kaas maar ook in plantaardige bronnen zoals kokosolie en palmolie. Deze verzadigde vetten worden vaak afgeschoten als 'slechte' vetten, ondanks dat ze in natuurlijke bronnen voorkomen. Als 'oermens' hebben we ze waarschijnlijk met mate gegeten (wat echter niet geldt voor de boter en de kaas omdat we simpelweg geen dieren gingen (uit)melken). We kunnen als mens uit suikers en andere vetten ook verzadigd vet aanmaken (dat vaak onderhuids en tussen de organen wordt opgeslagen).

Kokosvet of kokosolie daarentegen - ook een verzadigd vet - bestaat uit meerdere types van verzadigd vet (kort, middel, lang) waardoor het ook heilzame toepassingen kent. Het is anti-bacterieel, anti-schimmel, ruimt parasieten op, gebruikt geen gal bij vertering en is instant energie voor het brein. Naar mijn mening kan je dit niet over de hele lijn als een 'slecht' vet gaan bestempelen.

Onverzadigde vetten
De onverzadigde vetten worden opgesplitst in de enkelvoudige onverzadigde vetzuren en de meervoudig onverzadigde vetzuren. Het verschil zit hem in het aantal onverzadigde bindingen die ze hebben.

De enkelvoudige vetzuren zoals omega 9 kunnen we nog maken uit de meervoudige maar de meervoudige, dus de omega 3 en 6, dat zijn essentiële vetzuren. Dit betekent dat we ze niet zelf kunnen aanmaken en we dus afhankelijk zijn van de inname via de voeding (en de opname in de darmen).

Omega 3
Het ALA (Alfa-linoleenzuur) zit in plantaardige bronnen (lijnzaad, chiazaad, pompoenpitten, walnoten). De omzetting van ALA naar EPA verloopt lang niet altijd even goed als gedacht wordt. Een gezonde leverwerking is hierbij cruciaal en daar schort het vaak. Je zou kunnen stellen dat enkel de plantaardige bronnen met ALA eten, je niet het aandeel EPA/DHA haalt dat je per dag nodig hebt.

EPA: Eicosapentaeenzuur is een vetzuur dat je uit vette vissoorten kan halen en uit (grasgevoerd) rood vlees.
DHA: Docosahexaeenzuur vind je in vette vis, schaal -en schelpdieren, grasgevoerd vlees en algen.

Omega 6
In de groep van omega 6 vetzuren zitten voornamelijk de plantaardige oliën (zonnebloem, maïs, arachide) die linolzuur bevatten. Denk maar aan margarine, minarine, sauzen, bereide maaltijden, koekjes, wafels, spreads, pesto gemaakt door de industrie. Deze zeer sterk geconcentreerde bronnen van omega 6 vetzuren kunnen meer ontstekingswaarden geven uit het arachidonzuur (ARA).

Het blijven echter wel essentiële vetzuren. We kunnen ze dus niet helemaal afschrijven, maar waar het vaak misloopt, is in de balans tussen omega 3 en omega 6: we krijgen té veel omega 6 binnen ten opzichte van omega 3. Het gevolg is dat we meer gaan ontsteken en blijvend ontsteken.

Wat kan je zelf doen?

1 haring geeft je de hoeveelheid omega 3 vetzuren EPA en DHA voor 2 dagen, als je al géén tekorten hebt!
Eet je weinig vis, of helemaal geen vis ? Dan is een volwaardig omega 3 supplement echt aan te raden.

Lees ook:

Epigenetica: je bent meer dan je genen!

30/01/2025

Heb je ooit het gevoel gehad dat je angsten of stress ervaart zonder duidelijke oorzaak? Misschien is er wel een link uit je verleden.
Welkom in de wereld van de epigenetica, want ja, we zijn meer dan onze genen!